<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T26n1544">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1544 阿毘達磨發智論</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1544 阿毘達磨發智論</title>
			<author>迦多衍尼子造  唐 <name role="" type="person">玄奘</name>譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>20卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">1544</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">阿毘達磨發智論</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Tripitaka Koreana as provided by Mr. Christian Wittern, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Ven. Houguan</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">蕭鎭國大德提供，維習安大德提供之高麗藏 CD 經文，北美某大德提供，厚觀法師提供新式標點</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【明】</witness>
						<witness xml:id="wit2">【宮】</witness>
						<witness xml:id="wit3">【宋】</witness>
						<witness xml:id="wit4">【元】</witness>
						<witness xml:id="wit5">【聖】</witness>
						<witness xml:id="wit6">【麗-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit7">【磧-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit8">【宮-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit9">【思溪-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00193">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00193</charName>
				<mapping cb:dec="983233" type="PUA">U+F00C1</mapping>
			<mapping type="unicode">U+243D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>暖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[火*(而/而)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00592">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00592</charName>
				<mapping cb:dec="983632" type="PUA">U+F0250</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3C89</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[穀-禾+卵]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="1999-06-28T20:21:43">
			CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (99/6/28)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb n="0918a" ed="T" xml:id="T26.1544.0918a"/>
<lb n="0918a01" ed="T"/>
<lb n="0918a02" ed="T"/><cb:docNumber>No. 1544 [No. 1543]</cb:docNumber><cb:div type="other">
<lb n="0918a03" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="001" type="卷"/><cb:jhead><title>阿毘達磨發智論</title>卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0918a04" ed="T"/>
<lb n="0918a05" ed="T"/><byline cb:type="author">尊者迦多衍尼子造</byline>
<lb n="0918a06" ed="T"/><byline cb:type="Translator"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0918001" n="0918001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918001" n="0918001"/><anchor xml:id="beg0918001" n="0918001"/>三藏<anchor xml:id="end0918001"/>法師<name role="" type="person">玄奘</name>奉　詔譯</byline>
<lb n="0918a07" ed="T"/><cb:mulu n="1" level="1" type="其他">1 雜蘊</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu n="1" level="2" type="其他">1 世第一法納息</cb:mulu><head>雜蘊第一中世第一法納息第一</head>
<lb n="0918a08" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0918a0801"><l>世第一法七</l><l>頂二<g ref="#CB00193">𤏙</g>身見</l>
<lb n="0918a09" ed="T"/><l>十一見攝斷</l><l>此章願具說</l></lg>
<lb n="0918a10" ed="T"/><p xml:id="pT26p0918a1001">云何世第一法？</p><p xml:id="pT26p0918a1007" cb:place="inline">答：若心心所法⸺爲等無間入
<lb n="0918a11" ed="T"/>正性離生，是謂世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918a1111" cb:place="inline">有作是說：若五根
<lb n="0918a12" ed="T"/>⸺爲等無間入正性離生，是謂世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918a1216" cb:place="inline">於此
<lb n="0918a13" ed="T"/>義中：若心心所法⸺爲等無間入正性離生，是
<lb n="0918a14" ed="T"/>謂世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918a1406" cb:place="inline">何故名世第一法？</p><p xml:id="pT26p0918a1413" cb:place="inline">答：如是心心
<lb n="0918a15" ed="T"/>所法於餘世間法⸺爲最、爲勝，爲長、爲尊，爲
<lb n="0918a16" ed="T"/>上、爲妙，故名世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918a1610" cb:place="inline">復次！如是心心所法
<lb n="0918a17" ed="T"/>爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0918002" n="0918002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918002" n="0918002"/><anchor xml:id="beg0918002" n="0918002"/>等<anchor xml:id="end0918002"/>無間⸺捨異生性，得聖性。捨邪性，得正
<lb n="0918a18" ed="T"/>性，能入正性離生。故名世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918a1814" cb:place="inline">世第一法
<lb n="0918a19" ed="T"/>當言欲界繫？色界繫？無色界繫耶？</p><p xml:id="pT26p0918a1914" cb:place="inline">答：應言色
<lb n="0918a20" ed="T"/>界繫。</p><p xml:id="pT26p0918a2003" cb:place="inline">何故此法不應言欲界繫耶？</p><p xml:id="pT26p0918a2014" cb:place="inline">答：非以欲
<lb n="0918a21" ed="T"/>界道能斷蓋制纏，令欲界纏不復現起；乃以
<lb n="0918a22" ed="T"/>色界道能斷蓋制纏，令欲界纏不復現起。</p><p xml:id="pT26p0918a2217" cb:place="inline">若
<lb n="0918a23" ed="T"/>以欲界道能斷蓋制纏，<anchor xml:id="nkr_note_add_0918a2301" n="0918a2301"/><anchor xml:id="beg0918a2301" n="0918a2301"/>令<anchor xml:id="end0918a2301"/>欲界纏不復現起。
<lb n="0918a24" ed="T"/>如是世第一法，應言欲界繫。</p><p xml:id="pT26p0918a2412" cb:place="inline">然非以欲界道
<lb n="0918a25" ed="T"/>能斷蓋制纏，令欲界纏不復現起；乃以色界
<lb n="0918a26" ed="T"/>道能斷蓋制纏，令欲界纏不復現起。是故世
<lb n="0918a27" ed="T"/>第一法，不應言欲界繫。</p><p xml:id="pT26p0918a2710" cb:place="inline">何故此法不應言無
<lb n="0918a28" ed="T"/>色界繫耶？</p><p xml:id="pT26p0918a2805" cb:place="inline">答：入正性離生⸺先現觀欲界苦爲
<lb n="0918a29" ed="T"/>苦，後合現觀色、無色界苦，爲苦聖道起。先<anchor xml:id="nkr_note_orig_0918003" n="0918003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918003" n="0918003"/><anchor xml:id="beg0918003" n="0918003"/>辯<anchor xml:id="end0918003"/>
<pb n="0918b" ed="T" xml:id="T26.1544.0918b"/>
<lb n="0918b01" ed="T"/>欲界事，後合辯色、無色界事。</p><p xml:id="pT26p0918b0112" cb:place="inline">若入正性離生⸺
<lb n="0918b02" ed="T"/>先現觀無色界苦爲苦，後合<anchor xml:id="nkr_note_orig_0918004" n="0918004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918004" n="0918004"/><anchor xml:id="beg0918004" n="0918004"/>現<anchor xml:id="end0918004"/>觀欲、色界苦，
<lb n="0918b03" ed="T"/>爲苦聖道起。先辯無色界事，後合辯欲、色界
<lb n="0918b04" ed="T"/>事。如是世第一法，應言無色界繫。</p><p xml:id="pT26p0918b0414" cb:place="inline">然入正性
<lb n="0918b05" ed="T"/>離生⸺先現觀欲界苦爲苦，後合現觀色、無色
<lb n="0918b06" ed="T"/>界苦，爲苦聖道起。先辯欲界事，後合辯色、無
<lb n="0918b07" ed="T"/>色界事。是故世第一法，不應言無色界繫。</p><p xml:id="pT26p0918b0717" cb:place="inline">復
<lb n="0918b08" ed="T"/>次！入無色定除去色想，非除色想能知欲
<lb n="0918b09" ed="T"/>界。若緣此法起苦法智忍，卽緣此法起世第
<lb n="0918b10" ed="T"/>一法。</p><p xml:id="pT26p0918b1003" cb:place="inline">世第一法當言有尋有伺？無尋<anchor xml:id="nkr_note_orig_0918005" n="0918005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918005" n="0918005"/><anchor xml:id="beg0918005" n="0918005"/>唯<anchor xml:id="end0918005"/>伺？
<lb n="0918b11" ed="T"/>無尋無伺耶？</p><p xml:id="pT26p0918b1106" cb:place="inline">答：應言或有尋有伺，或無尋唯
<lb n="0918b12" ed="T"/>伺，或無尋無伺。</p><p xml:id="pT26p0918b1207" cb:place="inline">云何有尋有伺？</p><p xml:id="pT26p0918b1213" cb:place="inline">答：若依有
<lb n="0918b13" ed="T"/>尋有伺三摩地入正性離生，彼所得世第一
<lb n="0918b14" ed="T"/>法。</p><p xml:id="pT26p0918b1402" cb:place="inline">云何無尋唯伺？</p><p xml:id="pT26p0918b1408" cb:place="inline">答：若依無尋唯伺三摩地
<lb n="0918b15" ed="T"/>入正性離生，彼所得世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918b1513" cb:place="inline">云何無尋無
<lb n="0918b16" ed="T"/>伺？</p><p xml:id="pT26p0918b1602" cb:place="inline">答：若依無尋無伺三摩地入正性離生，彼
<lb n="0918b17" ed="T"/>所得世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918b1707" cb:place="inline">世第一法當言樂根相應？喜
<lb n="0918b18" ed="T"/>根相應？捨根相應耶？</p><p xml:id="pT26p0918b1809" cb:place="inline">答：應言或樂根相應，或
<lb n="0918b19" ed="T"/>喜根相應，或捨根相應。</p><p xml:id="pT26p0918b1910" cb:place="inline">云何樂根相應？</p><p xml:id="pT26p0918b1916" cb:place="inline">答：若
<lb n="0918b20" ed="T"/>依第三靜慮入正性離生，彼所得世第一法。</p>
<lb n="0918b21" ed="T"/><p xml:id="pT26p0918b2101">云何喜根相應？</p><p xml:id="pT26p0918b2107" cb:place="inline">答：若依初二靜慮入正性離
<lb n="0918b22" ed="T"/>生，彼所得世第一法。</p><p xml:id="pT26p0918b2209" cb:place="inline">云何捨根相應？</p><p xml:id="pT26p0918b2215" cb:place="inline">答：若依
<lb n="0918b23" ed="T"/>未至、第四靜慮入正性離生，彼所得世第一
<lb n="0918b24" ed="T"/>法。</p><p xml:id="pT26p0918b2402" cb:place="inline">世第一法當言一心？多心耶？</p><p xml:id="pT26p0918b2413" cb:place="inline">答：應言一心。</p>
<lb n="0918b25" ed="T"/><p xml:id="pT26p0918b2501">何故此法非多心耶？</p><p xml:id="pT26p0918b2509" cb:place="inline">答：從此心心所法，無間
<lb n="0918b26" ed="T"/>不起餘世間心，唯起出世心。</p><p xml:id="pT26p0918b2612" cb:place="inline">若當起餘世間
<lb n="0918b27" ed="T"/>心者，爲劣、爲等、爲勝。</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0918b2709"><p xml:id="pT26p0918b2709" cb:place="inline">若當劣者，應不能入正
<lb n="0918b28" ed="T"/>性離生。何以故？非以退道能入正性離生故。</p></item>
<lb n="0918b29" ed="T"/><item xml:id="itemT26p0918b2901"><p xml:id="pT26p0918b2901">若當等者，亦不能入正性離生。何以故？先以
<pb n="0918c" ed="T" xml:id="T26.1544.0918c"/>
<lb n="0918c01" ed="T"/>此類道不能入正性離生故。</p></item><item xml:id="itemT26p0918c0112"><p xml:id="pT26p0918c0112" cb:place="inline">若當勝者，先應
<lb n="0918c02" ed="T"/>非世第一法，後方是世第一法。</p></item></list><p xml:id="pT26p0918c0213" cb:place="inline">世第一法當
<lb n="0918c03" ed="T"/>言退？不退耶？</p><p xml:id="pT26p0918c0306" cb:place="inline">答：應言不退。</p><p xml:id="pT26p0918c0311" cb:place="inline">何故此法定不退
<lb n="0918c04" ed="T"/>耶？</p><p xml:id="pT26p0918c0402" cb:place="inline">答：世第一法隨順諦、趣向諦、臨入諦。此
<lb n="0918c05" ed="T"/>彼中間，無容得起不相似心，令不得入聖諦
<lb n="0918c06" ed="T"/>現觀。</p><p xml:id="pT26p0918c0603" cb:place="inline">譬如：壯士<anchor xml:id="nkr_note_orig_0918006" n="0918006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0918006" n="0918006"/><anchor xml:id="beg0918006" n="0918006"/>度<anchor xml:id="end0918006"/>河、<anchor xml:id="beg_1" type="star"/>度<anchor xml:id="end_1"/>谷、<anchor xml:id="beg_2" type="star"/>度<anchor xml:id="end_2"/>山、<anchor xml:id="beg_3" type="star"/>度<anchor xml:id="end_3"/>崖，中
<lb n="0918c07" ed="T"/>間無能迴轉。彼身還至本處，或往餘處。先
<lb n="0918c08" ed="T"/>所發起增上身行，未至所趣，必不止息。</p><p xml:id="pT26p0918c0816" cb:place="inline">世第
<lb n="0918c09" ed="T"/>一法，亦復如是。隨順諦、趣向諦、臨入諦。此
<lb n="0918c10" ed="T"/>彼中間，無容得起不相似心，令不得入聖諦
<lb n="0918c11" ed="T"/>現觀。</p><p xml:id="pT26p0918c1103" cb:place="inline">如：贍部洲有五大河：一名殑伽。二名閻
<lb n="0918c12" ed="T"/>母那。三名薩洛踰。四名阿氏羅筏底。五名莫
<lb n="0918c13" ed="T"/>醯。如是五河⸺隨順大海、趣向大海、臨入大
<lb n="0918c14" ed="T"/>海，中間無能迴轉，彼流還至本處，或往餘處，
<lb n="0918c15" ed="T"/>彼決定能流入大海。</p><p xml:id="pT26p0918c1509" cb:place="inline">世第一法，亦復如是。隨
<lb n="0918c16" ed="T"/>順諦、趣向諦、臨入諦，彼此中間，無容得起不
<lb n="0918c17" ed="T"/>相似心，令不得入聖諦現觀。</p><p xml:id="pT26p0918c1712" cb:place="inline">復次！世第一法
<lb n="0918c18" ed="T"/>與苦法智忍作等無間緣，無有一法速疾迴
<lb n="0918c19" ed="T"/>轉過於心者，可於爾時能作障礙，令不得入
<lb n="0918c20" ed="T"/>聖諦現觀！是故此法，決定不退。</p><p xml:id="pT26p0918c2013" cb:place="inline">云何頂？</p><p xml:id="pT26p0918c2016" cb:place="inline">答：於
<lb n="0918c21" ed="T"/>佛、法、僧，生小量信。</p><p xml:id="pT26p0918c2108" cb:place="inline">如世尊爲波羅衍拏摩納
<lb n="0918c22" ed="T"/>婆說：</p>
<lb n="0918c23" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0918c2301"><l>『若於佛法僧</l><l>生起微小信</l>
<lb n="0918c24" ed="T"/><l>儒童應知彼</l><l>名已得頂法』</l></lg>
<lb n="0918c25" ed="T"/><p xml:id="pT26p0918c2501">云何頂墮？</p><p xml:id="pT26p0918c2505" cb:place="inline">答：如有一類：親近善士、聽聞正法、
<lb n="0918c26" ed="T"/>如理作意；信⸺佛菩提、法是善說、僧修妙行；色
<lb n="0918c27" ed="T"/>無常，受、想、行、識無常；善施設苦諦，善施設集、
<lb n="0918c28" ed="T"/>滅、道諦。彼於異時，不親近善士、不聽聞正法、
<lb n="0918c29" ed="T"/>不如理作意；於已得世俗信：退沒、破壞、移轉、
<pb n="0919a" ed="T" xml:id="T26.1544.0919a"/>
<lb n="0919a01" ed="T"/>亡失；故名頂墮。</p><p xml:id="pT26p0919a0107" cb:place="inline">如佛卽爲波羅衍拏摩納婆
<lb n="0919a02" ed="T"/>說：</p>
<lb n="0919a03" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0919a0301"><l>『若人於如是</l><l>三法而退失</l>
<lb n="0919a04" ed="T"/><l>我說彼等類</l><l>應知名頂墮』</l></lg>
<lb n="0919a05" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919a0501">云何煖？</p><p xml:id="pT26p0919a0504" cb:place="inline">答：若於正法、毘奈耶中，有少信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0919001" n="0919001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0919001" n="0919001"/><anchor xml:id="beg0919001" n="0919001"/>受<anchor xml:id="end0919001"/>。</p>
<lb n="0919a06" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919a0601">如世尊爲馬師、井宿二苾芻說：『此二愚人，離
<lb n="0919a07" ed="T"/>我正法及毘奈耶，譬如大地去虛空遠。此二
<lb n="0919a08" ed="T"/>愚人，於我正法、毘奈耶中，無少分煖。』</p>
<lb n="0919a09" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919a0901">此二十句薩迦耶見，幾我見？幾我所見耶？</p><p xml:id="pT26p0919a0917" cb:place="inline">答：
<lb n="0919a10" ed="T"/>五我見。謂：等隨觀⸺色是我，受、想、行、識是我。</p><p xml:id="pT26p0919a1017" cb:place="inline">十
<lb n="0919a11" ed="T"/>五我所見。謂：等隨觀⸺我有色，色是我所，我在
<lb n="0919a12" ed="T"/>色中，我有受、想、行、識，受、想、行、識是我所，我在
<lb n="0919a13" ed="T"/>受、想、行、識中。</p><p xml:id="pT26p0919a1306" cb:place="inline">若非常常見；於五見⸺何見攝？何
<lb n="0919a14" ed="T"/>見所斷？</p><p xml:id="pT26p0919a1404" cb:place="inline">答：邊執見、常見攝，見苦所斷。</p><p xml:id="pT26p0919a1415" cb:place="inline">若常非
<lb n="0919a15" ed="T"/>常見；於五見⸺何見攝？何見所斷？</p><p xml:id="pT26p0919a1513" cb:place="inline">答：邪見攝。
<lb n="0919a16" ed="T"/>見滅所斷。</p><p xml:id="pT26p0919a1605" cb:place="inline">若苦樂見；於五見⸺何見攝？何見所
<lb n="0919a17" ed="T"/>斷？</p><p xml:id="pT26p0919a1702" cb:place="inline">答：取劣法爲勝，見取攝。見苦所斷。</p><p xml:id="pT26p0919a1715" cb:place="inline">若樂苦
<lb n="0919a18" ed="T"/>見；於五見⸺何見攝？何見所斷？</p><p xml:id="pT26p0919a1812" cb:place="inline">答：邪見攝。見
<lb n="0919a19" ed="T"/>滅所斷。</p><p xml:id="pT26p0919a1904" cb:place="inline">若不淨淨見；於五見⸺何見攝？何見所
<lb n="0919a20" ed="T"/>斷？</p><p xml:id="pT26p0919a2002" cb:place="inline">答：取劣法爲勝，見取攝。見苦所斷。</p><p xml:id="pT26p0919a2015" cb:place="inline">若淨不
<lb n="0919a21" ed="T"/>淨見；於五見⸺何見攝？何見所斷？</p><p xml:id="pT26p0919a2113" cb:place="inline">答：邪見攝。
<lb n="0919a22" ed="T"/>此有二種：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0919a2205"><p xml:id="pT26p0919a2205" cb:place="inline">若謂：滅爲不淨⸺見滅所斷。</p></item><item xml:id="itemT26p0919a2215"><p xml:id="pT26p0919a2215" cb:place="inline">若謂：道
<lb n="0919a23" ed="T"/>爲不淨⸺見道所斷。</p></item></list><p xml:id="pT26p0919a2308" cb:place="inline">若非我我見；於五見⸺何見
<lb n="0919a24" ed="T"/>攝？何見所斷？</p><p xml:id="pT26p0919a2406" cb:place="inline">答：有身見攝。見苦所斷。</p><p xml:id="pT26p0919a2415" cb:place="inline">若非因
<lb n="0919a25" ed="T"/>因見；於五見⸺何見攝？何見所斷？</p><p xml:id="pT26p0919a2513" cb:place="inline">答：非因謂
<lb n="0919a26" ed="T"/>因，戒禁取攝。見苦所斷。</p><p xml:id="pT26p0919a2610" cb:place="inline">若因非因見；於五見⸺
<lb n="0919a27" ed="T"/>何見攝？何見所斷？</p><p xml:id="pT26p0919a2708" cb:place="inline">答：邪見攝。見集所斷。</p><p xml:id="pT26p0919a2716" cb:place="inline">若有
<lb n="0919a28" ed="T"/>無見；於五見⸺何見攝？何見所斷？</p><p xml:id="pT26p0919a2813" cb:place="inline">答：邪見攝。
<lb n="0919a29" ed="T"/>此有四種：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0919a2905"><p xml:id="pT26p0919a2905" cb:place="inline">若謂：無苦⸺見苦所斷。</p></item><item xml:id="itemT26p0919a2913"><p xml:id="pT26p0919a2913" cb:place="inline">若謂：無集⸺見
<pb n="0919b" ed="T" xml:id="T26.1544.0919b"/>
<lb n="0919b01" ed="T"/>集所斷。</p></item><item xml:id="itemT26p0919b0104"><p xml:id="pT26p0919b0104" cb:place="inline">若謂：無滅⸺見滅所斷。</p></item><item xml:id="itemT26p0919b0112"><p xml:id="pT26p0919b0112" cb:place="inline">若謂：無道⸺見道
<lb n="0919b02" ed="T"/>所斷。</p></item></list><p xml:id="pT26p0919b0203" cb:place="inline">若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0919002" n="0919002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0919002" n="0919002"/><anchor xml:id="beg0919002" n="0919002"/>無<anchor xml:id="end0919002"/>有見；於五見⸺何見攝？何見所斷？</p>
<lb n="0919b03" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919b0301">答：此非見，是邪智。</p></cb:div>
<lb n="0919b04" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu n="2" level="2" type="其他">2 智納息</cb:mulu><head>雜蘊第一中智納息第二</head>
<lb n="0919b05" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0919b0501"><l>一智識因緣</l><l>二心念祭祀</l>
<lb n="0919b06" ed="T"/><l>三根用過去</l><l>疑名句文身</l>
<lb n="0919b07" ed="T"/><l>佛訶責六因</l><l>隨眠心及斷</l>
<lb n="0919b08" ed="T"/><l>因境斷識義</l><l>此章願具說</l></lg>
<lb n="0919b09" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919b0901">頗有一智知一切法耶？</p><p xml:id="pT26p0919b0910" cb:place="inline">答：無。</p><p xml:id="pT26p0919b0912" cb:place="inline">若此智生「一切
<lb n="0919b10" ed="T"/>法非我」，此智何所不知？</p><p xml:id="pT26p0919b1010" cb:place="inline">答：不知自性，及此相
<lb n="0919b11" ed="T"/>應俱有諸法。</p><p xml:id="pT26p0919b1106" cb:place="inline">頗有一識了一切法耶？</p><p xml:id="pT26p0919b1115" cb:place="inline">答：無。</p><p xml:id="pT26p0919b1117" cb:place="inline">若
<lb n="0919b12" ed="T"/>此識生「一切法非我」，此識何所不了？</p><p xml:id="pT26p0919b1215" cb:place="inline">答：不了
<lb n="0919b13" ed="T"/>自性，及此相應俱有諸法。</p><p xml:id="pT26p0919b1311" cb:place="inline">頗有二心展轉相
<lb n="0919b14" ed="T"/>因耶？</p><p xml:id="pT26p0919b1403" cb:place="inline">答：無。所以者何？無一補特伽羅非前非
<lb n="0919b15" ed="T"/>後二心俱生。</p><p xml:id="pT26p0919b1506" cb:place="inline">又！非後心爲前心因。</p><p xml:id="pT26p0919b1514" cb:place="inline">頗有二心
<lb n="0919b16" ed="T"/>展轉相緣耶？</p><p xml:id="pT26p0919b1606" cb:place="inline">答：有。</p><p xml:id="pT26p0919b1608" cb:place="inline">如：有心起「無未來」心，⸺卽思
<lb n="0919b17" ed="T"/>惟此，起第二心。</p><p xml:id="pT26p0919b1707" cb:place="inline">如：有心起「有未來」心，⸺卽思惟
<lb n="0919b18" ed="T"/>此，起第二心。</p><p xml:id="pT26p0919b1806" cb:place="inline">如：有心起「無未來道」心，卽思惟
<lb n="0919b19" ed="T"/>此，起第二心。</p><p xml:id="pT26p0919b1906" cb:place="inline">如：有心起「有未來道」心，卽思惟
<lb n="0919b20" ed="T"/>此，起第二心。</p><p xml:id="pT26p0919b2006" cb:place="inline">如：有二知他心者，彼二心展轉
<lb n="0919b21" ed="T"/>相緣。</p><p xml:id="pT26p0919b2103" cb:place="inline">何故無一補特伽羅非前非後二心俱
<lb n="0919b22" ed="T"/>生？</p><p xml:id="pT26p0919b2202" cb:place="inline">答：無第二等無間緣故，有情一一心相續
<lb n="0919b23" ed="T"/>轉故。</p><p xml:id="pT26p0919b2303" cb:place="inline">補特伽羅旣不可得，又無前心往後心，
<lb n="0919b24" ed="T"/>理何緣能憶本所作事？</p><p xml:id="pT26p0919b2410" cb:place="inline">答：有情於法，由<anchor xml:id="nkr_note_orig_0919003" n="0919003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0919003" n="0919003"/><anchor xml:id="beg0919003" n="0919003"/>串習<anchor xml:id="end0919003"/>
<lb n="0919b25" ed="T"/>力，得如是同分智，隨所更事，能如是知。</p><p xml:id="pT26p0919b2516" cb:place="inline">如：有
<lb n="0919b26" ed="T"/>二造印者，能了自他所造印字，雖彼二人不
<lb n="0919b27" ed="T"/>往相。</p><p xml:id="pT26p0919b2703" cb:place="inline">問：汝云何造此字，亦不相？</p><p xml:id="pT26p0919b2713" cb:place="inline">答：我如是造
<lb n="0919b28" ed="T"/>此字。而彼二人，由串習力，得如是同分智，能
<lb n="0919b29" ed="T"/>了自他所造印字。</p><p xml:id="pT26p0919b2908" cb:place="inline">有情亦爾！由串習力，得如
<pb n="0919c" ed="T" xml:id="T26.1544.0919c"/>
<lb n="0919c01" ed="T"/>是同分智，隨所更事，能如是知。</p><p xml:id="pT26p0919c0113" cb:place="inline">又如：有二知
<lb n="0919c02" ed="T"/>他心者，互相知心，雖彼二人不往相。</p><p xml:id="pT26p0919c0215" cb:place="inline">問：汝云
<lb n="0919c03" ed="T"/>何知我心，亦不相？</p><p xml:id="pT26p0919c0308" cb:place="inline">答：我如是知汝心。而彼二
<lb n="0919c04" ed="T"/>人，由串習力，得如是同分智，互相知心。</p><p xml:id="pT26p0919c0416" cb:place="inline">有情
<lb n="0919c05" ed="T"/>亦爾！由串習力，得如是同分智，隨所更事，能
<lb n="0919c06" ed="T"/>如是知。</p><p xml:id="pT26p0919c0604" cb:place="inline">復次！一切心心所法，於所緣定，安住
<lb n="0919c07" ed="T"/>所緣。又以受意爲因力，強念便不忘。</p><p xml:id="pT26p0919c0715" cb:place="inline">何緣有
<lb n="0919c08" ed="T"/>情忘而復憶？</p><p xml:id="pT26p0919c0806" cb:place="inline">答：有情同分相續轉時，於法能
<lb n="0919c09" ed="T"/>起相屬智見。又以受意爲因力，強念便不忘。</p>
<lb n="0919c10" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919c1001">何緣有情憶而復忘？</p><p xml:id="pT26p0919c1009" cb:place="inline">答：有情異分相續轉時，
<lb n="0919c11" ed="T"/>於法不起相屬智見。又以受意爲因力，劣念
<lb n="0919c12" ed="T"/>便忘失。</p><p xml:id="pT26p0919c1204" cb:place="inline">何緣祭祀餓鬼，則到；非餘趣耶？</p><p xml:id="pT26p0919c1216" cb:place="inline">答：彼
<lb n="0919c13" ed="T"/>趣法爾，得如是處、事、生、我分，是故祭祀則到，
<lb n="0919c14" ed="T"/>非餘。</p><p xml:id="pT26p0919c1403" cb:place="inline">如：鵝雁、孔雀、鸚鵡、舍利、命命鳥等，雖如
<lb n="0919c15" ed="T"/>意自在，飛翔虛空，而神力威德，不大於人。然
<lb n="0919c16" ed="T"/>彼趣法爾，得如是處、事、生、我分，能飛翔虛空。</p>
<lb n="0919c17" ed="T"/><p xml:id="pT26p0919c1701">鬼趣亦爾！由法爾力，祭祀則到；餘趣不爾！</p><p xml:id="pT26p0919c1717" cb:place="inline">又！
<lb n="0919c18" ed="T"/>如一類那洛迦，能憶宿住，亦知他心。一類傍
<lb n="0919c19" ed="T"/>生、一類餓鬼，能憶宿住，亦知他心，及起烟
<lb n="0919c20" ed="T"/>焰，興雲致雨，作寒熱等。雖能作是事，而神力
<lb n="0919c21" ed="T"/>威德不大於人。然彼趣法爾，得如是處、事、生、
<lb n="0919c22" ed="T"/>我分，能作是事。</p><p xml:id="pT26p0919c2207" cb:place="inline">鬼趣亦爾！由法爾力，祭祀
<lb n="0919c23" ed="T"/>則到；餘趣不爾！</p><p xml:id="pT26p0919c2307" cb:place="inline">復次！有人長夜起如是欲，如
<lb n="0919c24" ed="T"/>是愛樂：「我當娶婦，爲兒娶婦，爲孫娶婦，令生
<lb n="0919c25" ed="T"/>子孫，紹繼不絕。我命終已，若生鬼趣，彼念我
<lb n="0919c26" ed="T"/>故，當祭祀我。」由彼長夜有此欲樂，是故祭祀
<lb n="0919c27" ed="T"/>則到；非餘！</p><p xml:id="pT26p0919c2705" cb:place="inline">當言一眼見色？二眼見色耶？</p><p xml:id="pT26p0919c2716" cb:place="inline">答：應
<lb n="0919c28" ed="T"/>言「二眼見色」。所以者何？若合一眼起不淨識，
<lb n="0919c29" ed="T"/>開二眼時起淨識故。</p><p xml:id="pT26p0919c2909" cb:place="inline">設合一眼起如是識，開
<pb n="0920a" ed="T" xml:id="T26.1544.0920a"/>
<lb n="0920a01" ed="T"/>二眼時亦起此識，則不應言「二眼見色」。</p><p xml:id="pT26p0920a0116" cb:place="inline">然合
<lb n="0920a02" ed="T"/>一眼起不淨識，開二眼時便起淨識，是故應
<lb n="0920a03" ed="T"/>言「二眼見色」。</p><p xml:id="pT26p0920a0306" cb:place="inline">如合；覆、損、破、壞，亦爾！如眼見色；
<lb n="0920a04" ed="T"/>耳聞聲、鼻嗅香，亦爾！</p>
<lb n="0920a05" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920a0501">諸過去，彼一切不現耶？</p><p xml:id="pT26p0920a0510" cb:place="inline">答：應作四句：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0920a0515"><p xml:id="pT26p0920a0515" cb:place="inline">有過去，
<lb n="0920a06" ed="T"/>非不現。謂：如具壽<name role="" type="person">鄔陀夷</name>言：</p>
<lb n="0920a07" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0920a0701"><l>『一切結過去</l><l>從林離林來</l>
<lb n="0920a08" ed="T"/><l>樂出離諸欲</l><l>如金出山頂』</l></lg></item>
<lb n="0920a09" ed="T"/><item xml:id="itemT26p0920a0901"><p xml:id="pT26p0920a0901">有不現，非過去。謂：如有一或以神通，或以呪
<lb n="0920a10" ed="T"/>術，或以藥物，或以如是生處得智，有所隱沒，
<lb n="0920a11" ed="T"/>令不顯現。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a1105"><p xml:id="pT26p0920a1105" cb:place="inline">有過去，亦不現。謂：所有行⸺已起、等
<lb n="0920a12" ed="T"/>起，已生、等生，已轉、現轉，已集、已現，已過去，
<lb n="0920a13" ed="T"/>已盡滅，已離變；是⸺過去、過去分、過去世攝。</p></item>
<lb n="0920a14" ed="T"/><item xml:id="itemT26p0920a1401"><p xml:id="pT26p0920a1401">有非過去，亦非不現。謂：除前相。</p></item></list><p xml:id="pT26p0920a1413" cb:place="inline">諸過去，彼一
<lb n="0920a15" ed="T"/>切盡耶？</p><p xml:id="pT26p0920a1504" cb:place="inline">答：應作四句：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0920a1509"><p xml:id="pT26p0920a1509" cb:place="inline">有過去，非盡。謂：如具壽
<lb n="0920a16" ed="T"/><name role="" type="person">鄔陀夷</name>言：『一切結過去。……乃至廣說。』</p></item><item xml:id="itemT26p0920a1614"><p xml:id="pT26p0920a1614" cb:place="inline">有盡，非過
<lb n="0920a17" ed="T"/>去。謂：如佛言：『此聖弟子已盡地獄，已盡傍
<lb n="0920a18" ed="T"/>生，已盡餓鬼，已盡所有嶮惡趣坑。』</p></item><item xml:id="itemT26p0920a1814"><p xml:id="pT26p0920a1814" cb:place="inline">有過去，亦
<lb n="0920a19" ed="T"/>盡。謂：所有行⸺已起、等起。……乃至廣說。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a1914"><p xml:id="pT26p0920a1914" cb:place="inline">有非過去，
<lb n="0920a20" ed="T"/>亦非盡。謂：除前相。</p></item></list><p xml:id="pT26p0920a2008" cb:place="inline">復次！若依結斷說者：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0920a2016"><p xml:id="pT26p0920a2016" cb:place="inline">有結
<lb n="0920a21" ed="T"/>過去，非盡。謂：結過去⸺未斷、未遍知、未滅、未變
<lb n="0920a22" ed="T"/>吐。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a2202"><p xml:id="pT26p0920a2202" cb:place="inline">有結盡，非過去。謂：結未來⸺已斷、已遍知、已
<lb n="0920a23" ed="T"/>滅、已變吐。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a2305"><p xml:id="pT26p0920a2305" cb:place="inline">有結過去，亦盡。謂：結過去⸺已斷、已
<lb n="0920a24" ed="T"/>遍知、已滅、已變吐。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a2408"><p xml:id="pT26p0920a2408" cb:place="inline">有結非過去，亦非盡。謂：結
<lb n="0920a25" ed="T"/>未來⸺未斷、未遍知、未滅、未變吐，及結現在。</p></item></list>
<lb n="0920a26" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920a2601">諸過去，彼一切滅耶？</p><p xml:id="pT26p0920a2609" cb:place="inline">答：應作四句。</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0920a2614"><p xml:id="pT26p0920a2614" cb:place="inline">有過去，非
<lb n="0920a27" ed="T"/>滅。謂：如具壽<name role="" type="person">鄔陀夷</name>言：『一切結過去。……乃至廣
<lb n="0920a28" ed="T"/>說。』</p></item><item xml:id="itemT26p0920a2802"><p xml:id="pT26p0920a2802" cb:place="inline">有滅，非過去。謂：依世俗，小街、小舍、小器、小
<lb n="0920a29" ed="T"/>眼，言是「滅街」乃至「滅眼」。</p></item><item xml:id="itemT26p0920a2910"><p xml:id="pT26p0920a2910" cb:place="inline">有過去，亦滅。謂：所有
<pb n="0920b" ed="T" xml:id="T26.1544.0920b"/>
<lb n="0920b01" ed="T"/>行⸺已起、等起。……乃至廣說。</p></item><item xml:id="itemT26p0920b0110"><p xml:id="pT26p0920b0110" cb:place="inline">有非過去，亦非滅。謂：
<lb n="0920b02" ed="T"/>除前相。</p></item></list><p xml:id="pT26p0920b0204" cb:place="inline">復次！若依結斷說者：</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0920b0212"><p xml:id="pT26p0920b0212" cb:place="inline">有結過去，非滅。
<lb n="0920b03" ed="T"/>謂：結過去⸺未斷、未遍知、未滅、未變吐。</p></item><item xml:id="itemT26p0920b0315"><p xml:id="pT26p0920b0315" cb:place="inline">有結滅，
<lb n="0920b04" ed="T"/>非過去。謂：結未來⸺已斷、已遍知、已滅、已變吐。</p></item>
<lb n="0920b05" ed="T"/><item xml:id="itemT26p0920b0501"><p xml:id="pT26p0920b0501">有結過去，亦滅。謂：結過去⸺已斷、已遍知、已滅、
<lb n="0920b06" ed="T"/>已變吐。</p></item><item xml:id="itemT26p0920b0604"><p xml:id="pT26p0920b0604" cb:place="inline">有結非過去，亦非滅。謂：結未來⸺未斷、
<lb n="0920b07" ed="T"/>未遍知、未滅、未變吐。及結現在。</p></item></list>
<lb n="0920b08" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920b0801">若於苦生疑⸺「此是苦耶？此非苦耶？」當言一心？
<lb n="0920b09" ed="T"/>多心耶？</p><p xml:id="pT26p0920b0904" cb:place="inline">答：應言：多心。謂：「此是苦耶？」是一心；「此
<lb n="0920b10" ed="T"/>非苦耶？」是第二心。</p><p xml:id="pT26p0920b1008" cb:place="inline">於集、滅、道生疑，亦爾！</p><p xml:id="pT26p0920b1016" cb:place="inline">頗有
<lb n="0920b11" ed="T"/>一心⸺有疑、無疑耶？</p><p xml:id="pT26p0920b1108" cb:place="inline">答：無。所以者何？謂：於苦
<lb n="0920b12" ed="T"/>諦⸺</p><p xml:id="pT26p0920b1202" cb:place="inline">若言：「此是苦耶？」此心有疑；若言：「此是苦」，此
<lb n="0920b13" ed="T"/>心無疑。</p><p xml:id="pT26p0920b1304" cb:place="inline">若言：「此非苦耶？」此心有疑；若言：「此非
<lb n="0920b14" ed="T"/>苦」，此心無疑。</p><p xml:id="pT26p0920b1406" cb:place="inline">於集、滅、道，應知亦爾！</p>
<lb n="0920b15" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920b1501">云何「多名身」？</p><p xml:id="pT26p0920b1506" cb:place="inline">答：謂「<anchor xml:id="nkr_note_orig_0920001" n="0920001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0920001" n="0920001"/><anchor xml:id="beg0920001" n="0920001"/>多<anchor xml:id="end0920001"/>名號」。異語、增語，想、等
<lb n="0920b16" ed="T"/>想，假施設，是謂多名身。</p><p xml:id="pT26p0920b1610" cb:place="inline">云何「多句身」？</p><p xml:id="pT26p0920b1615" cb:place="inline">答：諸句
<lb n="0920b17" ed="T"/>能滿⸺未滿足<anchor xml:id="nkr_note_orig_0920002" n="0920002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0920002" n="0920002"/><anchor xml:id="beg0920002" n="0920002"/>義<anchor xml:id="end0920002"/>，於中連合，是謂多句身。</p><p xml:id="pT26p0920b1716" cb:place="inline">如
<lb n="0920b18" ed="T"/>世尊說：</p>
<lb n="0920b19" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0920b1901"><l>『諸惡莫作</l><l>諸善奉行</l><l>自淨其心</l>
<lb n="0920b20" ed="T"/><l>是諸佛敎』</l></lg>
<lb n="0920b21" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920b2101">如是四句，各能滿足，未滿足義，於中連合，是
<lb n="0920b22" ed="T"/>謂多句身。</p><p xml:id="pT26p0920b2205" cb:place="inline">云何「多文身」？</p><p xml:id="pT26p0920b2210" cb:place="inline">答：諸字衆，是謂多文
<lb n="0920b23" ed="T"/>身。</p><p xml:id="pT26p0920b2302" cb:place="inline">如世尊說：</p>
<lb n="0920b24" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0920b2401"><l>『欲爲頌本</l><l>文卽是字</l><l>頌依於名</l>
<lb n="0920b25" ed="T"/><l>及造頌者』</l></lg>
<lb n="0920b26" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920b2601">如佛世尊訶諸弟子，稱言「癡人」，此有何義？</p><p xml:id="pT26p0920b2617" cb:place="inline">答：
<lb n="0920b27" ed="T"/>是訶責語。</p><p xml:id="pT26p0920b2705" cb:place="inline">謂：佛世尊訶責弟子，稱言癡人，如
<lb n="0920b28" ed="T"/>今親敎及軌範師⸺若有近住依止弟子起諸
<lb n="0920b29" ed="T"/>過失，便訶責言：「汝爲愚癡，不明不善。」世尊亦
<pb n="0920c" ed="T" xml:id="T26.1544.0920c"/>
<lb n="0920c01" ed="T"/>爾！訶諸弟子，稱言癡人。</p><p xml:id="pT26p0920c0110" cb:place="inline">何故世尊訶諸弟子，
<lb n="0920c02" ed="T"/>稱言癡人？</p><p xml:id="pT26p0920c0205" cb:place="inline">答：彼於世尊敎誡、敎授，不隨義行，
<lb n="0920c03" ed="T"/>不隨順，不相續。</p><p xml:id="pT26p0920c0307" cb:place="inline">復次！彼於聖敎，作愚癡事，空
<lb n="0920c04" ed="T"/>無有果，無出無味，無有勝利。違越佛敎，於諸
<lb n="0920c05" ed="T"/>學處，不能受學。故佛訶彼，稱言癡人。</p><p xml:id="pT26p0920c0515" cb:place="inline">有六
<lb n="0920c06" ed="T"/>因。謂：相應因……乃至能作因。</p><p xml:id="pT26p0920c0611" cb:place="inline">云何相應因？</p><p xml:id="pT26p0920c0616" cb:place="inline">答：受
<lb n="0920c07" ed="T"/>與受相應法爲相應因，受相應法與受爲相
<lb n="0920c08" ed="T"/>應因……想、思、觸、作意、欲、勝解、念、三摩地……慧與慧
<lb n="0920c09" ed="T"/>相應法爲相應因，慧相應法與慧爲相應因。</p>
<lb n="0920c10" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920c1001">是謂相應因。</p><p xml:id="pT26p0920c1006" cb:place="inline">云何俱有因？</p><p xml:id="pT26p0920c1011" cb:place="inline">答：心與心所法爲
<lb n="0920c11" ed="T"/>俱有因，心所法與心爲俱有因。心與隨心轉
<lb n="0920c12" ed="T"/>身業、語業爲俱有因。心與隨心轉不相應行
<lb n="0920c13" ed="T"/>爲俱有因，隨心轉不相應行與心爲俱有因。</p>
<lb n="0920c14" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920c1401">復次！俱生四大種展轉爲俱有因。</p><p xml:id="pT26p0920c1414" cb:place="inline">是謂俱有
<lb n="0920c15" ed="T"/>因。</p><p xml:id="pT26p0920c1502" cb:place="inline">云何同類因？</p><p xml:id="pT26p0920c1507" cb:place="inline">答：前生善根與後生自界善
<lb n="0920c16" ed="T"/>根，及相應法爲同類因。</p><p xml:id="pT26p0920c1610" cb:place="inline">過去善根與未來、現
<lb n="0920c17" ed="T"/>在自界善根，及相應法爲同類因。</p><p xml:id="pT26p0920c1714" cb:place="inline">現在善根
<lb n="0920c18" ed="T"/>與未來自界善根，及相應法爲同類因。</p><p xml:id="pT26p0920c1816" cb:place="inline">如善
<lb n="0920c19" ed="T"/>根；不善、無記根，亦爾！差別者：不善中除自界。</p>
<lb n="0920c20" ed="T"/><p xml:id="pT26p0920c2001">是謂同類因。</p><p xml:id="pT26p0920c2006" cb:place="inline">云何遍行因？</p><p xml:id="pT26p0920c2011" cb:place="inline">答：前生見苦所斷
<lb n="0920c21" ed="T"/>遍行隨眠，與後生自界，見集、滅、道，修所斷隨
<lb n="0920c22" ed="T"/>眠，及相應法爲遍行因。</p><p xml:id="pT26p0920c2210" cb:place="inline">過去見苦所斷遍行
<lb n="0920c23" ed="T"/>隨眠，與未來、現在自界，見集、滅、道，修所斷隨
<lb n="0920c24" ed="T"/>眠，及相應法爲遍行因。</p><p xml:id="pT26p0920c2410" cb:place="inline">現在見苦所斷遍行
<lb n="0920c25" ed="T"/>隨眠，與未來自界，見集、滅、道，修所斷隨眠，及
<lb n="0920c26" ed="T"/>相應法爲遍行因。</p><p xml:id="pT26p0920c2608" cb:place="inline">如見苦所斷；見集所斷，亦
<lb n="0920c27" ed="T"/>爾！</p><p xml:id="pT26p0920c2702" cb:place="inline">是謂遍行因。</p><p xml:id="pT26p0920c2707" cb:place="inline">云何異熟因？</p><p xml:id="pT26p0920c2712" cb:place="inline">答：諸心心所法
<lb n="0920c28" ed="T"/>受異熟色、心心所法、心不相應行。此心心所
<lb n="0920c29" ed="T"/>法與彼異熟爲異熟因。</p><p xml:id="pT26p0920c2910" cb:place="inline">復次！諸身語業受異
<pb n="0921a" ed="T" xml:id="T26.1544.0921a"/>
<lb n="0921a01" ed="T"/>熟色、心心所法、心不相應行。此身、語業與彼
<lb n="0921a02" ed="T"/>異熟爲異熟因。</p><p xml:id="pT26p0921a0207" cb:place="inline">復次！諸心不相應行受異熟
<lb n="0921a03" ed="T"/>色、心心所法、心不相應行。此心不相應行與
<lb n="0921a04" ed="T"/>彼異熟爲異熟因。</p><p xml:id="pT26p0921a0408" cb:place="inline">是謂異熟因。</p><p xml:id="pT26p0921a0413" cb:place="inline">云何能作因？</p>
<lb n="0921a05" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921a0501">答：眼及色爲緣生眼識。此眼識以彼眼色、彼
<lb n="0921a06" ed="T"/>相應法、彼俱有法，及耳聲、耳識；鼻香、鼻識；舌
<lb n="0921a07" ed="T"/>味、舌識；身觸、身識；意法、意識；有色、無色，有見、
<lb n="0921a08" ed="T"/>無見，有對、無對，有漏、無漏，有爲、無爲等一切
<lb n="0921a09" ed="T"/>法爲能作因；除其自性。</p><p xml:id="pT26p0921a0910" cb:place="inline">如眼識；耳、鼻、舌、身、意
<lb n="0921a10" ed="T"/>識，亦爾！</p><p xml:id="pT26p0921a1004" cb:place="inline">是謂能作因。</p>
<lb n="0921a11" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921a1101">諸心由隨眠故，名有隨眠心，彼隨眠於此心
<lb n="0921a12" ed="T"/>隨增耶？</p><p xml:id="pT26p0921a1204" cb:place="inline">答：或隨增，或不隨增。</p><p xml:id="pT26p0921a1212" cb:place="inline">云何隨增？謂：彼
<lb n="0921a13" ed="T"/>隨眠與此心相應未斷，及緣此心。</p><p xml:id="pT26p0921a1314" cb:place="inline">云何不隨
<lb n="0921a14" ed="T"/>增？謂：彼隨眠與此心相應已斷。</p><p xml:id="pT26p0921a1413" cb:place="inline">設隨眠於心
<lb n="0921a15" ed="T"/>隨增，此心但由彼隨眠故，名有隨眠心耶？</p><p xml:id="pT26p0921a1517" cb:place="inline">答：
<lb n="0921a16" ed="T"/>或由彼非餘，或由彼及餘。</p><p xml:id="pT26p0921a1611" cb:place="inline">云何由彼非餘？謂：
<lb n="0921a17" ed="T"/>此心未斷。</p><p xml:id="pT26p0921a1705" cb:place="inline">云何由彼及餘？謂：苦智已生，集智
<lb n="0921a18" ed="T"/>未生。若心見苦所斷，見集所斷隨眠所緣。</p><p xml:id="pT26p0921a1817" cb:place="inline">諸
<lb n="0921a19" ed="T"/>心由隨眠故，名有隨眠心。彼隨眠於此心當
<lb n="0921a20" ed="T"/>斷耶？</p><p xml:id="pT26p0921a2003" cb:place="inline">答：或當斷，或不當斷。</p><p xml:id="pT26p0921a2011" cb:place="inline">云何當斷？謂：彼隨
<lb n="0921a21" ed="T"/>眠緣此心。</p><p xml:id="pT26p0921a2105" cb:place="inline">云何不當斷？謂：彼隨眠與此心相
<lb n="0921a22" ed="T"/>應。</p><p xml:id="pT26p0921a2202" cb:place="inline">諸隨眠因何當斷？</p><p xml:id="pT26p0921a2209" cb:place="inline">答：因所緣。</p><p xml:id="pT26p0921a2213" cb:place="inline">汝說「隨眠因
<lb n="0921a23" ed="T"/>所緣當斷」耶？</p><p xml:id="pT26p0921a2306" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0921a2309" cb:place="inline">若爾！諸隨眠見滅、道所
<lb n="0921a24" ed="T"/>斷有漏緣，彼隨眠因何當斷？若言此斷、彼斷，
<lb n="0921a25" ed="T"/>俱不應理。</p><p xml:id="pT26p0921a2505" cb:place="inline">答：見滅、道所斷無漏緣隨眠，因所
<lb n="0921a26" ed="T"/>緣故斷。由此斷故，彼亦斷。</p><p xml:id="pT26p0921a2611" cb:place="inline">設隨眠於心當斷，
<lb n="0921a27" ed="T"/>此心但由彼隨眠故，名有隨眠心耶？</p><p xml:id="pT26p0921a2715" cb:place="inline">答：或由
<lb n="0921a28" ed="T"/>彼非餘，或由彼及餘。</p><p xml:id="pT26p0921a2809" cb:place="inline">云何由彼非餘？謂：心不
<lb n="0921a29" ed="T"/>染汚，修所斷。</p><p xml:id="pT26p0921a2906" cb:place="inline">云何由彼及餘？謂：心染汚。</p>
<pb n="0921b" ed="T" xml:id="T26.1544.0921b"/>
<lb n="0921b01" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921b0101">云何因境斷識？</p><p xml:id="pT26p0921b0107" cb:place="inline">答：苦智已生，集智未生，若心
<lb n="0921b02" ed="T"/>⸺見集所斷、見苦所斷緣，是謂因境斷識。</p><p xml:id="pT26p0921b0216" cb:place="inline">於此
<lb n="0921b03" ed="T"/>識，幾隨眠隨增？</p><p xml:id="pT26p0921b0307" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0921001" n="0921001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0921001" n="0921001"/><anchor xml:id="beg0921001" n="0921001"/>答<anchor xml:id="end0921001"/>：十九。</p><p xml:id="pT26p0921b0310" cb:place="inline">一心耶？</p><p xml:id="pT26p0921b0313" cb:place="inline">答：不爾。謂：</p>
<lb n="0921b04" ed="T"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemT26p0921b0401"><p xml:id="pT26p0921b0401">未離欲染；苦法智已生，集法智未生。</p><p xml:id="pT26p0921b0415" cb:place="inline">若心
<lb n="0921b05" ed="T"/>⸺欲界見集所斷、見苦所斷緣。此因境斷識⸺欲
<lb n="0921b06" ed="T"/>界見集所斷，七隨眠隨增。</p></item><item xml:id="itemT26p0921b0611"><p xml:id="pT26p0921b0611" cb:place="inline">已離欲染，未離色
<lb n="0921b07" ed="T"/>染；苦類智已生，集類智未生。</p><p xml:id="pT26p0921b0712" cb:place="inline">若心⸺色界見集
<lb n="0921b08" ed="T"/>所斷、見苦所斷緣。此因境斷識⸺色界見集所
<lb n="0921b09" ed="T"/>斷，六隨眠隨增。</p></item><item xml:id="itemT26p0921b0907"><p xml:id="pT26p0921b0907" cb:place="inline">已離色染；苦類智已生，集
<lb n="0921b10" ed="T"/>類智未生。</p><p xml:id="pT26p0921b1005" cb:place="inline">若心⸺無色界見集所斷、見苦所斷
<lb n="0921b11" ed="T"/>緣。此因境斷識⸺無色界見集所斷，六隨眠隨
<lb n="0921b12" ed="T"/>增。</p></item></list></cb:div>
<lb n="0921b13" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu n="3" level="2" type="其他">3 補特伽羅納息</cb:mulu><head>雜蘊第一中補特伽羅納息第三</head>
<lb n="0921b14" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0921b1401"><l>緣起緣息依</l><l>心依無有愛</l>
<lb n="0921b15" ed="T"/><l>心脫依界想</l><l>此章願具說</l></lg>
<lb n="0921b16" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921b1601">一補特伽羅於此生十二支緣起⸺幾過去？幾
<lb n="0921b17" ed="T"/>未來？幾現在耶？</p><p xml:id="pT26p0921b1707" cb:place="inline">答：二過去。謂：無明、行。</p><p xml:id="pT26p0921b1715" cb:place="inline">二未
<lb n="0921b18" ed="T"/>來。謂：生、老死。</p><p xml:id="pT26p0921b1806" cb:place="inline">八現在。謂：識、名色、六處、觸、受、愛、
<lb n="0921b19" ed="T"/>取、有。</p><p xml:id="pT26p0921b1903" cb:place="inline">如世尊說：『無明緣行，取緣有。』</p><p xml:id="pT26p0921b1914" cb:place="inline">云何無明
<lb n="0921b20" ed="T"/>緣行？云何取緣有？</p><p xml:id="pT26p0921b2008" cb:place="inline">答：無明緣行者：此顯示業
<lb n="0921b21" ed="T"/>⸺先餘生中造作、增長，得今有異熟，及已受異
<lb n="0921b22" ed="T"/>熟。</p><p xml:id="pT26p0921b2202" cb:place="inline">取緣有者：⸺此顯示業⸺現在生中造作、增長，
<lb n="0921b23" ed="T"/>得當有異熟。</p><p xml:id="pT26p0921b2306" cb:place="inline">無明緣行，取緣有，何差別？</p><p xml:id="pT26p0921b2316" cb:place="inline">答：無
<lb n="0921b24" ed="T"/>明緣行者：廣說如前。此業緣，世尊說：「一煩惱，
<lb n="0921b25" ed="T"/>謂無明。」</p><p xml:id="pT26p0921b2504" cb:place="inline">取緣有者：廣說如前。此業緣，世尊說：
<lb n="0921b26" ed="T"/>「一切煩惱，謂諸取。」</p><p xml:id="pT26p0921b2608" cb:place="inline">是謂差別。</p><p xml:id="pT26p0921b2612" cb:place="inline">頗有：行緣無明，
<lb n="0921b27" ed="T"/>不緣明耶？</p><p xml:id="pT26p0921b2705" cb:place="inline">答：無。</p><p xml:id="pT26p0921b2707" cb:place="inline">頗有：行緣明，不緣無明耶？</p><p xml:id="pT26p0921b2717" cb:place="inline">答：
<lb n="0921b28" ed="T"/>無。</p><p xml:id="pT26p0921b2802" cb:place="inline">頗有：行緣無明，亦緣明耶？</p><p xml:id="pT26p0921b2812" cb:place="inline">答：有。</p><p xml:id="pT26p0921b2814" cb:place="inline">頗有：行不
<lb n="0921b29" ed="T"/>緣無明，亦不緣明耶？</p><p xml:id="pT26p0921b2909" cb:place="inline">答：無。所以者何？無一有
<pb n="0921c" ed="T" xml:id="T26.1544.0921c"/>
<lb n="0921c01" ed="T"/>情從久遠來，不於聖道謗言非道。先謗道已⸺</p>
<lb n="0921c02" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921c0201">彼於後時，造作增長感大地業。或於後時，造
<lb n="0921c03" ed="T"/>作增長感小王業。</p><p xml:id="pT26p0921c0308" cb:place="inline">或於後時，造作增長感
<lb n="0921c04" ed="T"/>大王業。或於後時，造作增長轉輪王業。</p><p xml:id="pT26p0921c0416" cb:place="inline">由
<lb n="0921c05" ed="T"/>此因，由此緣，由彼聖道，展轉感得大地所
<lb n="0921c06" ed="T"/>有⸺城邑、聚落、人、非人、畜、穀稼、藥草、樹木、叢林，增
<lb n="0921c07" ed="T"/>長滋茂。</p><p xml:id="pT26p0921c0704" cb:place="inline">如是前心四緣，於後心但爲一增上
<lb n="0921c08" ed="T"/>緣。</p><p xml:id="pT26p0921c0802" cb:place="inline">復次！若依因緣說者，頗有：行緣無明，不緣
<lb n="0921c09" ed="T"/>明耶？</p><p xml:id="pT26p0921c0903" cb:place="inline">答：有。謂：無明異熟，及染汚行。</p><p xml:id="pT26p0921c0914" cb:place="inline">頗有：行緣
<lb n="0921c10" ed="T"/>明，不緣無明耶？</p><p xml:id="pT26p0921c1007" cb:place="inline">答：有。謂：除初明；諸餘無漏行。</p>
<lb n="0921c11" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921c1101">頗有：行緣無明，亦緣明耶？</p><p xml:id="pT26p0921c1111" cb:place="inline">答：無。</p><p xml:id="pT26p0921c1113" cb:place="inline">頗有：行不緣
<lb n="0921c12" ed="T"/>無明，亦不緣明耶？</p><p xml:id="pT26p0921c1208" cb:place="inline">答：有。謂：除無明異熟；諸餘
<lb n="0921c13" ed="T"/>無覆無記行，及初明，善有漏行。</p><p xml:id="pT26p0921c1313" cb:place="inline">入息、出息，當
<lb n="0921c14" ed="T"/>言依身轉耶？依心轉耶？</p><p xml:id="pT26p0921c1410" cb:place="inline">答：應言：亦依身轉，亦
<lb n="0921c15" ed="T"/>依心轉，如其所應。</p><p xml:id="pT26p0921c1508" cb:place="inline">若入出息，但依身轉，不依
<lb n="0921c16" ed="T"/>心轉；則在無想定、滅盡定位入出息，亦應轉。</p>
<lb n="0921c17" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921c1701">若入出息，但依心轉，不依身轉；則無色界有
<lb n="0921c18" ed="T"/>情入出息，亦應轉。</p><p xml:id="pT26p0921c1808" cb:place="inline">若入出息，但依身、心轉，不
<lb n="0921c19" ed="T"/>如所應。則在卵<g ref="#CB00592">㲉</g>及母胎中羯<anchor xml:id="nkr_note_add_0921c1901" n="0921c1901"/><anchor xml:id="beg0921c1901" n="0921c1901"/>剌<anchor xml:id="end0921c1901"/>藍、頞部曇、
<lb n="0921c20" ed="T"/>閉尸鍵南，諸根未滿、未熟，幷在第四靜慮入
<lb n="0921c21" ed="T"/>出息，亦應轉。</p><p xml:id="pT26p0921c2106" cb:place="inline">以入出息⸺亦依身轉，亦依心轉，
<lb n="0921c22" ed="T"/>及如所應。是故下從<name role="" type="person">無間地獄</name>上至遍淨，其
<lb n="0921c23" ed="T"/>中有情，諸根滿、熟，入息、出息，依身、心轉。</p>
<lb n="0921c24" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921c2401">如有色有情⸺心相續，依身轉；無色有情⸺心相
<lb n="0921c25" ed="T"/>續，依何轉耶？</p><p xml:id="pT26p0921c2506" cb:place="inline">答：依命根、衆同分，及餘如是類
<lb n="0921c26" ed="T"/>心不相應行。</p><p xml:id="pT26p0921c2606" cb:place="inline">無「有愛」，當言⸺見所斷？修所斷耶？</p>
<lb n="0921c27" ed="T"/><p xml:id="pT26p0921c2701">答：應言：修所斷。</p><p xml:id="pT26p0921c2707" cb:place="inline">有作是說：無⸺有愛⸺或見所斷，
<lb n="0921c28" ed="T"/>或修所斷。</p><p xml:id="pT26p0921c2805" cb:place="inline">云何見所斷？謂於見所斷法。無「有」
<lb n="0921c29" ed="T"/>而貪。</p><p xml:id="pT26p0921c2903" cb:place="inline">云何修所斷？謂於修所斷法。無「有」而
<pb n="0922a" ed="T" xml:id="T26.1544.0922a"/>
<lb n="0922a01" ed="T"/>貪。</p><p xml:id="pT26p0922a0102" cb:place="inline">於此義中，無「有愛」，但應言「修所斷」。</p><p xml:id="pT26p0922a0115" cb:place="inline">汝說：「無
<lb n="0922a02" ed="T"/>⸺有愛，唯修所斷。」諸預流者，未斷此愛耶？</p><p xml:id="pT26p0922a0216" cb:place="inline">答：如
<lb n="0922a03" ed="T"/>是。</p><p xml:id="pT26p0922a0302" cb:place="inline">汝何所欲？諸預流者，爲起如是心：「若我死
<lb n="0922a04" ed="T"/>後，斷壞無有，豈不安樂」耶？</p><p xml:id="pT26p0922a0411" cb:place="inline">答：不爾。</p><p xml:id="pT26p0922a0414" cb:place="inline">聽我所
<lb n="0922a05" ed="T"/>說：</p><p xml:id="pT26p0922a0502" cb:place="inline">若「無⸺有愛，唯修所斷，諸預流者，未斷此
<lb n="0922a06" ed="T"/>愛。」</p><p xml:id="pT26p0922a0602" cb:place="inline">則應說：預流者起如是心⸺「若我死後，斷壞
<lb n="0922a07" ed="T"/>無有，豈不安樂？」</p><p xml:id="pT26p0922a0707" cb:place="inline">若預流者不起如是心：「若我
<lb n="0922a08" ed="T"/>死後，斷壞無有，豈不安樂？」</p><p xml:id="pT26p0922a0811" cb:place="inline">則不應說：「無⸺有愛，
<lb n="0922a09" ed="T"/>唯修所斷；諸預流者，未斷此愛。」</p><p xml:id="pT26p0922a0913" cb:place="inline">作如是說，俱
<lb n="0922a10" ed="T"/>不應理。</p><p xml:id="pT26p0922a1004" cb:place="inline">汝等亦說：「地獄、傍生、鬼異熟愛，唯修
<lb n="0922a11" ed="T"/>所斷；諸預流者，未斷此愛」耶？</p><p xml:id="pT26p0922a1112" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922a1115" cb:place="inline">汝何所
<lb n="0922a12" ed="T"/>欲？諸預流者，爲起如是心：「我當作哀羅筏拏
<lb n="0922a13" ed="T"/>龍王、善住龍王……琰魔鬼王，統攝鬼界諸有情」
<lb n="0922a14" ed="T"/>耶？</p><p xml:id="pT26p0922a1402" cb:place="inline">答：不爾。</p><p xml:id="pT26p0922a1405" cb:place="inline">聽我所說：</p><p xml:id="pT26p0922a1409" cb:place="inline">若地獄、傍生、鬼異熟愛，
<lb n="0922a15" ed="T"/>唯修所斷；諸預流者，未斷此愛。</p><p xml:id="pT26p0922a1513" cb:place="inline">則應說：預流
<lb n="0922a16" ed="T"/>者起如是心⸺「我當作哀羅筏拏龍王。……乃至廣
<lb n="0922a17" ed="T"/>說」。</p><p xml:id="pT26p0922a1702" cb:place="inline">若預流者，不起如是心⸺「我當作哀羅筏拏
<lb n="0922a18" ed="T"/>龍王。……乃至廣說」。</p><p xml:id="pT26p0922a1807" cb:place="inline">則不應說：「地獄、傍生、鬼異熟
<lb n="0922a19" ed="T"/>愛，唯修所斷；諸預流者，未斷此愛。」</p><p xml:id="pT26p0922a1914" cb:place="inline">作如是說，
<lb n="0922a20" ed="T"/>俱不應理。</p><p xml:id="pT26p0922a2005" cb:place="inline">汝等亦說：「諸纏所纏故，害父母
<lb n="0922a21" ed="T"/>命，此纏唯修所斷；諸預流者，未斷此纏」耶？</p><p xml:id="pT26p0922a2117" cb:place="inline">答：
<lb n="0922a22" ed="T"/>如是。</p><p xml:id="pT26p0922a2203" cb:place="inline">汝何所欲？諸預流者，爲起如是纏故，害
<lb n="0922a23" ed="T"/>父母命耶？</p><p xml:id="pT26p0922a2305" cb:place="inline">答：不爾。</p><p xml:id="pT26p0922a2308" cb:place="inline">聽我所說：</p><p xml:id="pT26p0922a2312" cb:place="inline">若「纏所纏故，害
<lb n="0922a24" ed="T"/>父母命，此纏唯修所斷；諸預流者，未斷此纏。」</p>
<lb n="0922a25" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922a2501">則應說：預流者起如是纏故，害父母命。</p><p xml:id="pT26p0922a2516" cb:place="inline">若預
<lb n="0922a26" ed="T"/>流者，不起如是纏故，害父母命。</p><p xml:id="pT26p0922a2613" cb:place="inline">則不應說：「諸
<lb n="0922a27" ed="T"/>纏所纏故，害父母命，此纏唯修所斷；諸預流
<lb n="0922a28" ed="T"/>者，未斷此纏。」</p><p xml:id="pT26p0922a2806" cb:place="inline">作如是說，俱不應理。</p><p xml:id="pT26p0922a2814" cb:place="inline">汝等亦
<lb n="0922a29" ed="T"/>說：「於修所斷法，無有而貪，此貪唯修所斷；諸
<pb n="0922b" ed="T" xml:id="T26.1544.0922b"/>
<lb n="0922b01" ed="T"/>預流者，未斷此貪」耶？</p><p xml:id="pT26p0922b0109" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922b0112" cb:place="inline">汝何所欲？諸預
<lb n="0922b02" ed="T"/>流者，爲緣此起愛耶？</p><p xml:id="pT26p0922b0209" cb:place="inline">答：不爾。</p><p xml:id="pT26p0922b0212" cb:place="inline">聽我所說：</p><p xml:id="pT26p0922b0216" cb:place="inline">若「於
<lb n="0922b03" ed="T"/>修所斷法，無有而貪，此貪唯修所斷；諸預流
<lb n="0922b04" ed="T"/>者，未斷此貪。」</p><p xml:id="pT26p0922b0406" cb:place="inline">則應說：預流者緣此起愛。</p><p xml:id="pT26p0922b0416" cb:place="inline">若預
<lb n="0922b05" ed="T"/>流者不緣此起愛。</p><p xml:id="pT26p0922b0508" cb:place="inline">則不應說：「於修所斷法，無
<lb n="0922b06" ed="T"/>有而貪，此貪唯修所斷；諸預流者，未斷此貪。」</p>
<lb n="0922b07" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922b0701">作如是說，俱不應理。彼旣應理，此亦應然。</p><p xml:id="pT26p0922b0717" cb:place="inline">無
<lb n="0922b08" ed="T"/>有名何法？</p><p xml:id="pT26p0922b0805" cb:place="inline">答：三界無常。如世尊說：「心解脫貪、
<lb n="0922b09" ed="T"/>瞋、癡。」</p><p xml:id="pT26p0922b0903" cb:place="inline">何等心得解脫？有貪、瞋、癡心耶？離貪、瞋、
<lb n="0922b10" ed="T"/>癡心耶？</p><p xml:id="pT26p0922b1004" cb:place="inline">答：離貪、瞋、癡心，得解脫。</p><p xml:id="pT26p0922b1013" cb:place="inline">有作是說：貪、
<lb n="0922b11" ed="T"/>瞋、癡相應心，得解脫。</p><p xml:id="pT26p0922b1109" cb:place="inline">彼不應作是說。所以者
<lb n="0922b12" ed="T"/>何？非「此心與貪瞋癡相合、相應、相雜，而貪瞋
<lb n="0922b13" ed="T"/>癡未斷，心不解脫；貪瞋癡斷，心便解脫。」</p><p xml:id="pT26p0922b1316" cb:place="inline">世尊
<lb n="0922b14" ed="T"/>亦說：『苾芻當知！此日月輪，五翳所翳，不明不
<lb n="0922b15" ed="T"/>照，不廣不淨。</p><p xml:id="pT26p0922b1506" cb:place="inline">『何等爲五？一雲。二烟。三塵。四霧。
<lb n="0922b16" ed="T"/>五曷邏呼阿素洛手。</p><p xml:id="pT26p0922b1609" cb:place="inline">『如日月輪非與五翳相
<lb n="0922b17" ed="T"/>合、相應、相雜。彼翳未離，此日月輪，不明不照，
<lb n="0922b18" ed="T"/>不廣不淨。彼翳若離，此日月輪，明照廣淨。』</p><p xml:id="pT26p0922b1817" cb:place="inline">如
<lb n="0922b19" ed="T"/>是非「此心與貪瞋癡相合、相應、相雜，而貪瞋
<lb n="0922b20" ed="T"/>癡未斷，心不解脫。貪瞋癡斷，心便解脫。」</p><p xml:id="pT26p0922b2016" cb:place="inline">何等
<lb n="0922b21" ed="T"/>心解脫⸺過去耶？未來耶？現在耶？</p><p xml:id="pT26p0922b2113" cb:place="inline">答：未來無學
<lb n="0922b22" ed="T"/>心生時。</p><p xml:id="pT26p0922b2204" cb:place="inline">解脫一切障，其事如何？</p><p xml:id="pT26p0922b2213" cb:place="inline">答：如無間道
<lb n="0922b23" ed="T"/>金剛喩定將滅，解脫道盡智將生。</p><p xml:id="pT26p0922b2314" cb:place="inline">若無間道
<lb n="0922b24" ed="T"/>金剛喩定正滅，解脫道盡智正生，爾時名「未
<lb n="0922b25" ed="T"/>來無學心生時，解脫一切障。」</p><p xml:id="pT26p0922b2512" cb:place="inline">未解脫心當言
<lb n="0922b26" ed="T"/>解脫？已解脫心當言解脫耶？</p><p xml:id="pT26p0922b2612" cb:place="inline">答：已解脫心當
<lb n="0922b27" ed="T"/>言解脫。</p><p xml:id="pT26p0922b2704" cb:place="inline">若已解脫不應言解脫；若解脫不應
<lb n="0922b28" ed="T"/>言已解脫。已解脫心，而言解脫，不應正理。</p><p xml:id="pT26p0922b2817" cb:place="inline">今
<lb n="0922b29" ed="T"/>應問彼⸺如世尊說：</p>
<pb n="0922c" ed="T" xml:id="T26.1544.0922c"/>
<lb n="0922c01" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0922c0101"><l>『若斷愛無餘</l><l>如蓮華處水</l>
<lb n="0922c02" ed="T"/><l>苾芻捨此彼</l><l>如蛇脫故皮』</l></lg>
<lb n="0922c03" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922c0301">汝許此說是善說耶？</p><p xml:id="pT26p0922c0309" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c0312" cb:place="inline">汝何所欲？爲已
<lb n="0922c04" ed="T"/>捨言捨？未捨言捨耶？</p><p xml:id="pT26p0922c0409" cb:place="inline">答：已捨言捨。</p><p xml:id="pT26p0922c0414" cb:place="inline">聽我所說：</p>
<lb n="0922c05" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922c0501">若已捨，不應言捨；若捨，不應言已捨。已捨而
<lb n="0922c06" ed="T"/>言捨，不應正理。</p><p xml:id="pT26p0922c0607" cb:place="inline">又！世尊說：</p>
<lb n="0922c07" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0922c0701"><l>『斷慢自善定</l><l>善心一切脫</l>
<lb n="0922c08" ed="T"/><l>一靜居不逸</l><l>越死到彼岸』</l></lg>
<lb n="0922c09" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922c0901">汝許此說是善說耶？</p><p xml:id="pT26p0922c0909" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c0912" cb:place="inline">汝何所欲？爲已
<lb n="0922c10" ed="T"/>到言到？未到言到耶？</p><p xml:id="pT26p0922c1009" cb:place="inline">答：已到言到。</p><p xml:id="pT26p0922c1014" cb:place="inline">聽我所
<lb n="0922c11" ed="T"/>說：</p><p xml:id="pT26p0922c1102" cb:place="inline">若已到，不應言到；若到，不應言已到。已到
<lb n="0922c12" ed="T"/>而言到，不應正理。彼旣應理，此亦應然。故
<lb n="0922c13" ed="T"/>於契經，應分別義。如世尊說：</p>
<lb n="0922c14" ed="T"/><lg type="regular" xml:id="lgT26p0922c1401"><l>『獸歸林藪</l><l>鳥歸虛空</l><l>聖歸涅槃</l>
<lb n="0922c15" ed="T"/><l>法歸分別』</l></lg>
<lb n="0922c16" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922c1601">如世尊說：「苾芻！當知：依厭離染，依離染解脫，
<lb n="0922c17" ed="T"/>依解脫涅槃。」</p><p xml:id="pT26p0922c1706" cb:place="inline">云何厭？</p><p xml:id="pT26p0922c1709" cb:place="inline">答：若於諸行，無學、厭惡、
<lb n="0922c18" ed="T"/>違逆，是謂厭。</p><p xml:id="pT26p0922c1806" cb:place="inline">云何依厭離染？</p><p xml:id="pT26p0922c1812" cb:place="inline">答：若厭相應⸺無
<lb n="0922c19" ed="T"/>貪、無等貪，無瞋、無等瞋，無癡、無等癡⸺善根，是
<lb n="0922c20" ed="T"/>謂依厭離染。</p><p xml:id="pT26p0922c2006" cb:place="inline">云何依離染解脫？</p><p xml:id="pT26p0922c2013" cb:place="inline">答：若離染相
<lb n="0922c21" ed="T"/>應心⸺已勝解、今勝解、當勝解，是謂依離染解
<lb n="0922c22" ed="T"/>脫。</p><p xml:id="pT26p0922c2202" cb:place="inline">云何依解脫涅槃？</p><p xml:id="pT26p0922c2209" cb:place="inline">答：若貪永斷、瞋永斷、癡
<lb n="0922c23" ed="T"/>永斷、一切煩惱永斷，是謂依解脫涅槃。</p>
<lb n="0922c24" ed="T"/><p xml:id="pT26p0922c2401">如世尊說：「有三界。謂：斷界、離界、滅界。」</p><p xml:id="pT26p0922c2415" cb:place="inline">云何斷
<lb n="0922c25" ed="T"/>界？</p><p xml:id="pT26p0922c2502" cb:place="inline">答：除愛結，餘結斷，名斷界。</p><p xml:id="pT26p0922c2512" cb:place="inline">云何離界？</p><p xml:id="pT26p0922c2516" cb:place="inline">答：愛
<lb n="0922c26" ed="T"/>結斷，名離界。</p><p xml:id="pT26p0922c2606" cb:place="inline">云何滅界？</p><p xml:id="pT26p0922c2610" cb:place="inline">答：諸餘順結法斷，名
<lb n="0922c27" ed="T"/>滅界。</p><p xml:id="pT26p0922c2703" cb:place="inline">諸斷界是離界耶？</p><p xml:id="pT26p0922c2710" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c2713" cb:place="inline">設離界；是斷
<lb n="0922c28" ed="T"/>界耶？</p><p xml:id="pT26p0922c2803" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c2806" cb:place="inline">諸斷界是滅界耶？</p><p xml:id="pT26p0922c2813" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c2816" cb:place="inline">設滅
<lb n="0922c29" ed="T"/>界，是斷界耶？</p><p xml:id="pT26p0922c2906" cb:place="inline">答：如是。</p><p xml:id="pT26p0922c2909" cb:place="inline">諸離界是滅界耶？</p><p xml:id="pT26p0922c2916" cb:place="inline">答：如
<pb n="0923a" ed="T" xml:id="T26.1544.0923a"/>
<lb n="0923a01" ed="T"/>是。</p><p xml:id="pT26p0923a0102" cb:place="inline">設滅界，是離界耶？</p><p xml:id="pT26p0923a0109" cb:place="inline">答：如是。</p>
<lb n="0923a02" ed="T"/><p xml:id="pT26p0923a0201">如世尊說：「有三想。謂：斷想、離想、滅想。」</p><p xml:id="pT26p0923a0215" cb:place="inline">云何斷
<lb n="0923a03" ed="T"/>想？</p><p xml:id="pT26p0923a0302" cb:place="inline">答：除愛結，餘結斷諸想解，名斷想。</p><p xml:id="pT26p0923a0315" cb:place="inline">云何
<lb n="0923a04" ed="T"/>離想？</p><p xml:id="pT26p0923a0403" cb:place="inline">答：愛結，斷諸想解，名離想。</p><p xml:id="pT26p0923a0413" cb:place="inline">云何滅想？</p><p xml:id="pT26p0923a0417" cb:place="inline">答：
<lb n="0923a05" ed="T"/>諸餘順結法，斷諸想解，名滅想。</p>
<lb n="0923a06" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead><title><anchor xml:id="nkr_note_orig_0923001" n="0923001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0923001" n="0923001"/><anchor xml:id="beg0923001" n="0923001"/>說一切有部<anchor xml:id="end0923001"/>發智論</title>卷第一</cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0918001" to="#end0918001"><lem wit="#wit.orig">三藏</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">唐三藏</rdg></app>
<app from="#beg0918002" to="#end0918002"><lem wit="#wit.orig">等</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0918a2301" to="#end0918a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp1">令</lem><rdg wit="#wit.orig">今</rdg></app>
<app from="#beg0918003" to="#end0918003"><lem wit="#wit.orig">辯</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit2">辨</rdg></app>
<app from="#beg0918004" to="#end0918004"><lem wit="#wit.orig">現</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4 #wit1">前</rdg></app>
<app from="#beg0918005" to="#end0918005"><lem wit="#wit.orig">唯</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">惟</rdg></app>
<app from="#beg0918006" to="#end0918006"><lem wit="#wit.orig">度</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1">渡</rdg></app>
<app from="#beg_1" to="#end_1" corresp="#0918006"><lem wit="#wit.orig">度</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1">渡</rdg></app>
<app from="#beg_2" to="#end_2" corresp="#0918006"><lem wit="#wit.orig">度</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1">渡</rdg></app>
<app from="#beg_3" to="#end_3" corresp="#0918006"><lem wit="#wit.orig">度</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1">渡</rdg></app>
<app from="#beg0919001" to="#end0919001"><lem wit="#wit.orig">受</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1 #wit2">愛</rdg></app>
<app from="#beg0919002" to="#end0919002"><lem wit="#wit.orig">無</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">謂</rdg></app>
<app from="#beg0919003" to="#end0919003"><lem wit="#wit.orig">串習</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1">慣習</rdg></app>
<app from="#beg0920001" to="#end0920001"><lem wit="#wit.orig">多</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit2">名</rdg></app>
<app from="#beg0920002" to="#end0920002"><lem wit="#wit.orig">義</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">意</rdg></app>
<app from="#beg0921001" to="#end0921001"><lem wit="#wit.orig">答</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">若</rdg></app>
<app from="#beg0921c1901" to="#end0921c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp1">剌</lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app>
<app from="#beg0923001" to="#end0923001"><lem wit="#wit.orig">說一切有部</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3 #wit4 #wit1 #wit2">阿毘達磨</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note resp="#resp1" n="0918001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918001">三藏【大】＊，唐三藏【明】＊</note>
<note resp="#resp1" n="0918002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918002">等【大】，〔－〕【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0918003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918003">辯【大】下同，辨【宋】【元】【宮】下同</note>
<note resp="#resp1" n="0918004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918004">現【大】，前【元】【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0918005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918005">唯【大】下同，惟【宮】下同</note>
<note resp="#resp1" n="0918006" type="mod" target="#nkr_note_mod_0918006">度【大】＊，渡【宋】＊【元】＊【明】＊</note>
<note resp="#resp1" n="0919001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0919001">受【大】，愛【宋】【元】【明】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0919002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0919002">無【大】，謂【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0919003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0919003">串習【大】下同，慣習【宋】下同【元】下同【明】下同</note>
<note resp="#resp1" n="0920001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0920001">多【大】，名【宋】【元】【宮】</note>
<note resp="#resp1" n="0920002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0920002">義【大】，意【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0921001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0921001">答【大】，若【明】</note>
<note resp="#resp1" n="0923001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0923001">說一切有部【大】＊，阿毘達磨【宋】【元】【明】【宮】＊</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note resp="#resp2" n="0918001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918001">（唐）＋三藏【明】＊</note>
<note resp="#resp2" n="0918002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918002">〔等〕－【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0918003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918003">辯＝辨【宋】【元】【宮】下同</note>
<note resp="#resp2" n="0918004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918004">現＝前【元】【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0918005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918005">唯＝惟【宮】下同</note>
<note resp="#resp2" n="0918006" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0918006">度＝渡【三】＊</note>
<note resp="#resp2" n="0919001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0919001">受＝愛【三】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0919002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0919002">無＝謂【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0919003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0919003">串習＝慣習【三】下同</note>
<note resp="#resp2" n="0920001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0920001">多＝名【宋】【元】【宮】</note>
<note resp="#resp2" n="0920002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0920002">義＝意【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0921001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0921001">答＝若【明】</note>
<note resp="#resp2" n="0923001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0923001">說一切有部＝阿毘達磨【三】【宮】＊</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0918a2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0918a2301">令【CB】，今【大】</note>
<note n="0921c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0921c1901">剌【CB】，刺【大】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>